1 USD = 10,188.99 15.61
1 EUR = 11,454.46 46.03
1 RUB = 144.65 0.23
1 GBR = 12,641.48 138.39
1 JPY = 94.77 0.28
Valyutalar kursi 02.07.2020

Ba’zi insonlar o’lgan deb hisoblagan 3 ta dasturlash tili. Aslida esa …

MUXBIR/
Madinabonu Urinova
06-Iyun, 2020
17:29

Yaqinda men biron bir dasturlash tili, vositasi yoki yo'nalishi "o'lik" deb e'lon qilinganida bu nimani anglatishini sinchkovlik bilan o’rganib chiqdim. Ushbu munozaralar va suhbatlar amalda qanday ketayotganiga e'tibor qaratish uchun men dasturlashning 3 ta tilini ko'rib chiqishga qaror qildim, ularning har biri biron bir nuqtada o'lik yoki o'layotgan deb tasvirlangan. Men kashf qilgan narsa sizni ajablantirmasligi mumkin, ammo shunga qaramay, muayyan inson yoki jamoaning tilga nisbatan har xil fikrlari ularning dasturiy ta'minot muhandisi sifatida ehtiyojlari va muammolarini aks ettirishi ta'kidlanadi.

Java o’likmi?

Yashash, foydalanish yoki o'lim nuqtai nazaridan eng katta munozarali mavzulardan biri bu Java. Buning bir qator sabablari bor. Eng katta sabab - bu shunchalik keng qo'llanilishidir. Ko'pgina dasturchilar turli sabablarga ko'ra ushbu tilni ishlatganligi sababli xilma-xil fikrlarning mavjudligi ajablanarli emas.

Yana bir sabab shundaki, Java dasturlash tili sifatida juda yaxshi tashkil etilgan. Garchi pasayish yoki o'lish masalasi baxslarga sabab bo’layotgan bo'lsa-da, uning muhim sur'atda rivojlanayotganligi yoki o'sayotganligi haqida bahslashish mumkin emas.

Nima sababdan odamlar Java’ni o’lik deb hisoblashadi?

Java bir necha yillardan beri tanazzulga yuz tutdi. Agar ushbu o'n yillikning o'rtasidan oxirigacha TIOBE indeksiga nazar tashlansa, uning foizlari pasayganligining guvohi bo’lamiz. Masalan, 2016 yil maydan 2017 yil may oyiga qadar til 6 foizga pasaydi - bu uning boshqa tillarga nisbatan o’rnini yo'qotayotganligidan dalolat beradi.

Pasayishning yana bir sababi Kotlin’ning o'sishi. Garchi Java uzoq vaqt davomida Android’ning rivojlanish tilini belgilagan bo'lsa-da, Kotlin tez tarqalishi natijasida uning obro'siga jiddiy putur yetdi. 2018 yil o'rtalaridagi ushbu maqolada ta’kidlanganidek Java’da yangi Android loyihasini boshlash yaxshi fikr bo’lmasligi mumkin.

Java’ning tushib ketishiga nafaqat Kotlin, balki Scala ham sabab bo’ladi. Scala - bu JVM (Java Virtual Machine) ga asoslangan boshqa tildir. Bu ikkala obyektga yo'naltirilgan va funksional dasturlashni qo'llab-quvvatlaydi, Java’ga nisbatan ko'plab ishlash afzalliklarini taqdim etadi va mashinalarni o'rganishdan tortib dasturlarni ishlab chiqishga qadar keng qo'llaniladi.

Java’ning o’lik til deya hisoblanmasligi uchun sabablar

TIOBE indeksi Java ning pasayishini ko'rsatgan bo'lsa ham, u hamon ro’yxatning yuqori qismida qolmoqda. 2016 yildan 2017 yilgacha u sezilarli darajada pasayishi kuzatilishi mumkin edi, ammo yaqinda uning pasayishi sekinlashdi: 2018 yil oktabridan 2019 yil oktabrgacha u atigi 0,92% ga tushib ketdi.

Shu nuqtai nazardan, Java’ni "o'lik" yoki "o'layotgan" deyish biroz g'alati: bu haqiqatan ham sayyorada eng ko'p ishlatiladigan dasturlash tilidir. Shunday qilib, Java ning yoshi asosiy belgi qilib ko’rsatilayotgan bo’lsa-da, bu uning hali ham ko'p umr ko'rishiga sababdir.

Yana ham soddaroq qilib aytadigan bo’lsak, Java keng tarqalgan dasturlash tilidir. U keng doiradagi dasturlarda qo'llaniladi. Bu esa Java dasturchilariga uzoq vaqt talab katta bo’lishini anglatadi.

Xulosa: Java tirikmi yoki yo'qmi?

Java bu hozirgi kunda keng qo’llaniladigan tillardan biridir. Ammo mavjud vaziyatlarni hisobga olgan holatda bu muammolarni ijobiy yoki innovatsion usulda hal qilishga yordam beradigan til emas. Bu sizga narsalarni yaratish va noldan loyihalarni amalga oshirishga imkon beradi, ammo bu chindan ham muvaffaqiyatli muhandis bo'lish hamda ko'proq tajriba va ko’nikmaga ega bo’lish uchun ishonchli asosdir.

JavaScript o’likmi?

Java tili dunyoda eng ko'p ishlatiladigan dasturlash tili bo'lishi mumkin bo'lsa-da, JavaScript bu turli xil fikrlar va munozaralarni keltirib chiqaradigan yana bir keng tarqalgan til.

Bu asosan JavaScript’ning rivojlanishi bilan bog'liq. Uzoq vaqt davomida o’zining beqarorligi sababli veb-ishlab chiqarish maydonida ikkinchi darajali deb qaralib kelindi - go'yo u "haqiqiy til" emasligi sabab ikkinchi darajali hisoblangan.

Bu asosan HTML5 va ES6 standartlarining yaxshilanishi natijasida vaqt o’tishi bilan yaxshilandi, ammo ishlab chiquvchilar hali ham juda ko'p noqulayliklarga duch kelishmoqda. Xususan, aytaylik siz Java yoki C’ga o'rganib qolgan bo'lsangiz, JavaScript sizga noqulay tuyulishi mumkin. Chunki boshqa tillardan farqli o'laroq, u kompilyatsiya qilinmagan dasturlash tili sifatida talqin qilinadi.

Xo'sh, nega odamlar uni o'ldi deb o'ylashadi?

Nima sababdan odamlar JavaScript’ni o’lik deb hisoblashadi?

Odamlar JavaScript’ni o’lgan deya da'vo qilishlarining bir qator boshqa sabablari mavjud. Bir tomondan, CMS va elektron tijorat shablonlari va kalitlarga oid yechimlarning paydo bo'lishi, "an'anaviy" vebsaytlarni ishlab chiqish uchun JavaScript’ni ishlatish unchalik ahamiyatsiz bo'lmaydi degan ma'noni anglatadi. Umuman olganda, vaqt o’tishi bilan veb-ishlab chiqarish uchun JavaScript’dan foydalanadiganlar soni kamroq bo'ladi.

Boshqa tomondan, odamlar veb-assambleyaning paydo bo'lishini JavaScript uchun o'lim aloqasi sifatida ko'rishadi. Veb-yig'ish (yoki Wasm) bu "stack-based virtual mashina uchun ikkilik o'qitish formati" (loyiha veb-saytida joylashgan), ya'ni kodni brauzer tomonidan o'qilishi mumkin bo'lgan ikkilik formatga to'plash mumkinligini anglatadi. Bu sizning brauzeringizda Rust kabi yuqori darajadagi tillardan foydalanishingiz mumkin degan ma'noni anglatadi. Shunday qilib, siz qandaydir darajada veb-yig'ilish hozirgi paytda noaniq ko'rinadigan tillarning o'sishiga olib keladi deb o'ylaysiz.

Boshqa tomondan, odamlar Web Assembly’ning paydo bo'lishini JavaScript uchun o'lim sifatida ko'rishadi. Web Assembly (yoki Wasm) bu "stack-based virtual mashina uchun ikkilik o'qitish formati" hisoblanib, kodni brauzer tomonidan o'qilishi mumkin bo'lgan ikkilik formatga to'plash imkoniyatini anglatadi. Bu sizning brauzeringizda Rust kabi yuqori darajadagi tillardan foydalanishingiz mumkin deganidir. Shunday qilib, qandaydir ma’noda Web Assembly hozirgi paytda noaniq ko'rinadigan tillarning o'sishiga olib keladi dastur deya qaralishi mumkin.

JavaScript’ning o’lik til deya hisoblanmasligi uchun sabablar

Birinchidan, yuqoridagi dalillarni ko'rib chiqaylik: masalan, nostandart yechimlar hech qachon veb-ishlab chiqaruvchilarni o’rnini bosmaydi. Kimdir ushbu mahsulotlarni yaratishi kerak bo’lsa-da, hatto tashkilotlar ularni qaror qilsalar ham, JavaScript hali ham ishonchli va qimmatli til bo’lib qolaveradi. Veb-loyihani ishga tushirish to'siqlari kamaytirish mumkin bo'lsa-da, bu JavaScript o’ldi degani emas.

Veb-montaj muammosiga kelsak: bu JavaScript uchun jiddiyroq tahdiddir, lekin shuni esda tutish kerakki, Web Assembly hech qachon mavjud JavaScript’dan foydalanish imkoniyatini yo'q qilish uchun ishlab chiqilmagan. Maqolada aytilganidek:

…Ular ikkita turli xil muammoni hal qiladi: JavaScript tarmoq va DOMga asosiy interaktivlikni va WebAssembly tarmoqdagi kuchli grafik dvigatelga ega bo'lish imkoniyatini beradi. WebAssembly JavaScript hal qiladigan muammolarni hal qilmaydi, chunki unda DOM haqida ma’lumot mavjud emas. Bu muammolarni WebAssembly hal qilmaguncha, u JavaScript o'rnini bosa olmaydi".

Xulosa: JavaScript o'likmi yoki tirikmi?

JavaScript juda foydali, ammo ko'pchilik bu tilni afzal ko’rishmaydi. Atrofdagi vositalarning bunday keng ekotizimi sabab uni ishlatish usuli o'zgarishi mumkin, ammo til bu o’z holicha qoladi va yorqin kelajakka egadir.

Nima uchun odamlar C o'lik deb o'ylashadi?

Agar C haqida turli fikrlarni bilib olishni xohlasangiz, muhandis Jon Evansning so’zlariga e’tibor qarating "C endi o’zi qurgan dunyo uchun o’zi mos emas":

“C monstrga aylandi. U o'z foydalanuvchilariga juda ko’plab imkoniyatlarni berdi. Katta tajriba bizga "deyarli imkonsiz" deya baholangan juda qiyin yo'llarda ko'p miqdordagi C kodini yozishni o'rgatdi".

Xavfsizlik muammolari boshqa joylarda ham aks ettirilgan: mualliflardan biri "hech kim yangi xavfsiz tillarni yaratmaydi. Buning sababi C va C++; hatto eng sodiq qo'llab-quvvatlovchilar ham ularning kamchiliklari mavjudligidan xabardor. Odamlar yangi xavfli tillarni yaratmasliklarining sababi, talab yo'qligi bilan bog'liq. Kelajakda xavfsiz tillarga talab katta bo’ladi.

Ushbu xavotirlar Rustning o'sishi bilan ham bog’liq, ba'zi odamlarning fikricha zamonaviy (xavfsiz) va ishlatish uchun qulay bo'lgan past darajadagi tizim dasturlash uchun C (va C ++) ga alternativa bo'lishi mumkin.

C o'lik emasligining sabablari

Ehtimol, C ning o'lmaganligining eng aniq sababi, uning bugungi kunda biz foydalanadigan ko’plab dasturiy tillar bilan bog’liqligidir. Biz sizning oddiy eski tizimlaringiz haqida gapirmayapmiz; C operatsion tizimlar ichida mashinalar bilan o'zaro aloqada bo'lishga imkon beradigan dasturiy ta'minotdir.

TIOBE indeksiga ko’ra C 2018 yil oktyabr oyidan beri ikkinchi o’rinda. Java kabi, u mish-mishlarga qaramay, o'z o'rnini saqlab qolmoqda. Bunga qo'shimcha ravishda, Java’dan farqli o'laroq, C reytingi yil davomida oshdi. E'tirof etish kerakki, 0,82 foiz bu C dasturlash tilining o’limiga ancha vaqt bor ekanligini ko’rsatadi.

Xulosa: O'likmi yoki tirikmi?

Albatta, bu til eski, ammo u mavjud dasturiy ta'minot infratuzilmasida juda yashirin va hattoki shunchaki o'chirib tashlandi.

Bu kamchiliklarsiz degani emas. Xavfsizlik va foydalanish imkoniyatlari nuqtai nazaridan biz Rust kabi tillar keyinchalik C mavjud bo'lgan ba'zi muammolarni hal qilish uchun mashhur bo'lib ketishini ko'rishimiz mumkin.

Ammo e'tiborga olish kerak bo'lgan yana bir muhim jihat C’ning dasturni chuqur o’rganishni istagan odamlar uchun qanchalik muhim asos ekanligidir. Hattoki foydalanish uchun har doim ham keng imkoniyatlar taqdim etilmasa-da, dasturchilar va muhandislarga ma’lum darajada kod qanday ishlashi to'g'risida tushuncha bera oladi.

Xulosa: qaror qabul qilishdan oldin dasturlash tillari bo'yicha bir nechta fikrlarni tinglang

Bularning barchasidan yaqqol xulosa shundan iboratki, odamlar shunchaki o'zlarini o’zlari ishontirishdan to'xtashlari kerak. Ammo, aslida, men buni to'g'ri deb o'ylamayman: odamlar o'zlariga ishongan holda bahslashishlari lozim.

Istisno qilishga o’rin yo’q, lekin biron bir narsaning qiymati haqida tasavvurga ega bo'lgan har kim uni aniq ifoda etishi mumkin. Eng muhimi shundaki, biz fikrlarni tanqidiy ravishda o'qiymiz: bu odamlarning kun tartibi qanday? Ularning kelib chiqishi qanday? Ular nima qilmoqchi?

Oxir-oqibat, o'lik yoki tirikdan ko'ra muhimroq narsalar mavjudligini anglaymiz: biz katta dasturiy ta'minot yaratganimizda ulardan biri bo'lganimizdan g'ururlanish imkoniyatiga egamiz.

 

Manba: https://hub.packtpub.com/3-programming-languages-some-people-think-are-dead-but-definitely-arent/

 

 

58 0

O'zbekiston yangiliklari

Shu mavzuga oid yangiliklar

Internet olami haqida 10 ta qizizqarli faktlar
18 0
Masofani o'lchash uchun fotoelektrik sensor
8 0
Smartphone haqida siz bilmagan faktlar
12 0